4. Functionaliteit

QGIS biedt een weelde aan functies voor GIS, verschaft door bronmogelijkheden en plug-ins. De balk Lokaliseren maakt het gemakkelijk om te zoeken naar functies, gegevenssets en meer.

Een kort overzicht van zes algemene categorieën van mogelijkheden en plug-ins wordt hieronder weergegeven, gevolgd door een eerste verkenning van de geïntegreerde console voor Python.

4.1. Gegevens bekijken

U kunt combinaties van vector- en rastergegevens (in 2D of 3D) in verschillende indelingen en projecties bekijken, zonder dat u deze eerst moet omzetten naar een interne of veelgebruikte indeling. Ondersteunde indelingen zijn:

  • Ruimtelijke tabellen en weergaven met behulp van PostGIS, SpatiaLite en MS SQL Spatial, Oracle Spatial, vectorindelingen ondersteund door de geïnstalleerde bibliotheek van OGR, waaronder ESRI Shapefile, MapInfo, SDTS, GML en vele andere. Zie gedeelte Werken met vectorgegevens.

  • Raster- en afbeeldingsindelingen ondersteund door de geïnstalleerde bibliotheek GDAL (Geospatial Data Abstraction Library), waaronder GeoTiff, ERDAS IMG, ArcInfo ASCII GRID, JPEG, PNG en vele andere, zie gedeelte Werken met rastergegevens.

  • Gegevens voor mazen (TIN’s en normale rasters worden ondersteund). Bekijk Werken met gegevens met mazen.

  • GRASS raster- en vectorindelingen vanuit databases van GRASS (location/mapset). Zie gedeelte Integratie van GRASS GIS.

  • Ruimtelijke gegevens die via internetservices worden aangeboden waaronder de OGC-compliant webservices WMS, WMTS, WCS, WFS en WFS-T. Zie gedeelte Werken met gegevens van OGC.

    De infrastructuur voor authenticatie van QGIS helpt u gebruikersnaam/wachtwoord, certificaten en sleutels voor web services en andere bronnen te beheren.

  • Werkbladen (ODS / XLSX)

4.2. Bevragen van gegevens en het maken van kaarten

Men kan kaarten maken en interactief ruimtelijke gegevens bevragen via een gebruiksvriendelijke interface. Handige gereedschappen die dit ondersteunen zijn o.a.:

  • QGIS Browser

  • Gelijktijdige CRS-transformatie

  • DB Manager

  • Afdruklay-out

  • Rapport

  • Overzichtskaart

  • Favoriete plaatsen (Spatial Bookmarks)

  • Annotatie-gereedschappen

  • Objecten identificeren/selecteren

  • Attributen bewerken/bekijken/zoeken

  • Data-bepaald labelen van objecten

  • Data-bepaalde vector en raster symbologie gereedschappen

  • Atlas kaartcompositie met gridlijnen als laag

  • Noordpijl, schaalbalk en Label copyright voor kaarten

  • Ondersteuning voor het opslaan en weer inladen van projecten

4.3. Gegevens maken, bewerken, beheren en exporteren

U kunt vector- en rasterlagen aanmaken, bewerken, onderhouden en exporteren in en naar verschillende indelingen. QGIS biedt o.a. het volgende:

  • Gereedschap voor digitaliseren van vectors

  • Mogelijkheid om meerdere bestandsindelingen en vectorlagen voor GRASS te maken en te bewerken

  • Plug-in Georeferencer voor het geo-verwijzen van afbeeldingen als luchtfoto’s en satellietbeelden

  • GPS tools om van/naar GPX formaat te importeren/exporteren en converteren van andere GPS-indelingen naar GPX of direct down-/uploaden naar GPS-apparaten. (onder Linux is usb: toegevoegd aan de lijst van GPS-apparaten)

  • Ondersteuning voor bekijken en bewerken van gegevens van OpenStreetMap

  • Mogelijkheid om ruimtelijke databasetabellen vanuit bestanden aan te maken met de plug-in DB Manager

  • Verbeterde ondersteuning van ruimtelijke databasetabellen

  • Gereedschap voor het beheren van vector-attributentabellen

  • Optie om schermafdrukken als afbeeldingen met geoverwijzingen op te slaan

  • Gereedschap DXF-Export met verbeterde mogelijkheden om stijlen en plug-ins te exporteren om CAD-achtige functies uit te voeren

4.4. Gegevens analyseren

U kunt ruimtelijke gegevensanalyses uitvoeren op ruimtelijke databases en andere door OGR ondersteunde indelingen. QGIS biedt momenteel gereedschap voor vectoranalyse, rasteranalyse, sampling, geo-processing, geometrie en databasebeheer. Men kan ook de geïntegreerde gereedschappen voor GRASS gebruiken, die de volledige set van meer dan 400 modules aan functionaliteit van GRASS bevat (zie gedeelte Integratie van GRASS GIS). Of u kunt werken met de plug-in Processing die QGIS voorziet van een krachtig geo-ruimtelijk framewerk voor analyse waarmee eigen algoritmen en algoritmen van derde partijen kunnen worden aangeroepen vanuit QGIS zoals GDAL, SAGA, GRASS en meer. (zie gedeelte Introductie). Alle analysefuncties worden op de achtergrond uitgevoerd, wat u in staat stelt door te gaan met uw werk voordat de verwerking is voltooid.

Grafische modellen bouwen stelt u in staat functies te combineren / achter elkaar uit te voeren in een volledige werkstroom in een intuïtieve grafische omgeving.

4.5. Kaarten op het internet publiceren

QGIS kan gebruikt worden als cliënt voor WMS, WMTS, WMS-C of WFS en WFS-T, en als een server voor WMS, WCS of WFS (zie gedeelte Werken met gegevens van OGC). Aanvullend kunt u gegevens exporteren en publiceren op het internet via een webserver met daarop QGIS Server, UMN MapServer of GeoServer geïnstalleerd.

4.6. Functionaliteit voor QGIS uitbreiden met plug-ins

QGIS kan aangepast worden aan uw speciale behoeften door gebruik te maken van de architectuur voor plug-ins en functiebibliotheken waarmee u zelf plug-ins kunt maken. U kunt hiermee zelfs nieuwe toepassingen voor GIS maken met C++ of Python!

4.6.1. Bronplug-ins

Bronplug-ins zijn:

  1. DB Manager (voor het uitwisselen, bewerken en bekijken van kaarten en tabellen van/naar databases; uitvoeren van query’s van SQL)

  2. eVIS (Gebeurtenissen visualiseren)

  3. Geometrie controleren (geometrieën controleren op fouten)

  4. Georeferencer GDAL (Het toevoegen van een geoverwijzing aan rasterkaarten m.b.v. GDAL)

  5. GPS-gereedschap (Laden en importeren van GPS-gegevens)

  6. GRASS 7 (GRASS GIS integratie)

  7. MetaSearch Catalogue Client (interactief werken met metadata catalogus services, die de standaard OGC Catalog Service voor het web (CSW) ondersteunen)

  8. Offline bewerken (Offline wijzigen en synchroniseren met database toestaan)

  9. Processing (het framewerk voor verwerken van ruimtelijke gegevens voor QGIS)

  10. Topologie Checker (Topologische fouten zoeken in vectorlagen)

4.6.2. Externe plug-ins voor Python

QGIS biedt een groeiend aantal externe plug-ins voor Python, die worden aangeboden door gebruikers, waarmee de functionaliteit van QGIS uitgebreid kan worden. Deze plug-ins zijn aanwezig in de officiële opslagplaats voor plug-ins en deze kunnen erg eenvoudig worden gevonden en geïnstalleerd via Plug-ins beheren en installeren. Zie gedeelte Het dialoogvenster Plug-ins.

4.7. Python-console

Maak, om scripts te schrijven, gebruik van de geïntegreerde console voor Python, die kan worden geopend met: Plug-ins ‣ Python-console. De console opent als een niet-modaal venster voor gebruik. Voor directe interactie met de omgeving van QGIS, is er de variabele qgis.utils.iface die een instantie is van de klasse QgsInterface. Deze interface verschaft toegang tot het kaartvenster, menu’s, werkbalken en andere onderdelen van de toepassing QGIS. U kunt een script maken, dat dan slepen en laten vallen in het venster van QGIS, waarna het automatisch zal worden uitgevoerd.

Voor meer informatie over het werken met de console voor Python en het programmeren van plug-ins en toepassingen voor QGIS, bekijk dan QGIS Python-console en PyQGIS Developer Cookbook.

4.8. Bekende problemen

4.8.1. Beperking van aantal geopende bestanden

Wanneer u een project van QGIS met veel lagen opent en u weet zeker dat alle kaartlagen goed zijn, maar voor enkele lagen wordt aangegeven dat deze niet goed zijn, dan heeft u te maken met dit probleem. Voor Linux (en andere besturingssystemen) is er een limiet voor het aantal bestanden dat tegelijkertijd geopend kan worden voor een proces. Via overerving geldt deze beperking voor elk proces. Met de shell-opdracht “limit” kan deze limiet worden gewijzigd voor het huidige shell proces; die limiet zal worden overgedragen op elk proces dat vervolgens wordt gestart binnen de shell.

U kunt de huidige informatie over ulimit bekijken met de volgende opdracht:

$ ulimit -aS

U kunt het huidige aantal toegestane aantal geopende bestanden per proces zien met de volgende opdracht in een console:

$ ulimit -Sn

Om de limiet voor een bestaande sessie te veranderen, kunt u een opdracht geven als:

$ ulimit -Sn #number_of_allowed_open_files
$ ulimit -Sn
$ qgis

Repareren voor altijd

Op de meeste Linux-systemen worden bronbeperkingen tijdens het inloggen ingesteld door de module “pam_limits” volgens de instellingen die zijn opgeslagen in het bestand /etc/security/limits.d/*.conf. Wanneer u beheerdersrechten heeft (root/sudo), kunt u dit configuratiebestand wijzigen, de limiet verhogen, en vervolgens opnieuw inloggen om te kijken of dit het probleem oplost.

Meer informatie:

https://www.cyberciti.biz/faq/linux-increase-the-maximum-number-of-open-files/ https://linuxaria.com/article/open-files-in-linux